Linux Sunucu Güvenliği

Linux Sunucu Güvenliği​

Linux sunucular internet üzerinde çok yaygın kullanıldığı için güvenlik yapılandırması oldukça önemlidir.

Bir Linux sunucu üzerinde:

• Web sitesi
• Veritabanı
• E-posta
• Oyun sunucusu
• VPN
• Dosya sunucusu
• API
• Hosting hizmeti

çalışabilir.

Bu nedenle sunucu güvenliği yalnızca işletim sistemini korumak anlamına gelmez. Aynı zamanda sunucu üzerinde çalışan tüm hizmetleri, kullanıcıları ve verileri korumayı da kapsar.

Linux Sunucu Güvenliği Nedir?​

Linux sunucu güvenliği, sistemin:

• Yetkisiz erişim
• Zararlı yazılım
• Brute-force saldırıları
• Veri sızıntısı
• Hizmet kesintisi
• Yanlış yapılandırma

gibi risklere karşı korunmasıdır.

Güvenlik tek bir program kurarak sağlanmaz.

Sağlıklı bir yapı için:

• Güncelleme
• Firewall
• SSH güvenliği
• Kullanıcı yetkileri
• Log takibi
• Yedekleme
• Servis güvenliği

birlikte ele alınmalıdır.

İlk Adım: Sistemi Güncel Tutmak​

Linux güvenliğinde en temel işlemlerden biri işletim sistemini ve paketleri güncel tutmaktır.

Eski paketlerde bilinen güvenlik açıkları bulunabilir.

Özellikle:

• Kernel
• OpenSSH
• Web server
• PHP
• Veritabanı
• Kontrol paneli

gibi bileşenler güncel tutulmalıdır.

Güncellemeler Neden Önemlidir?​

Bir güvenlik açığı yayınlandığında saldırganlar bu açığı kullanan sistemleri otomatik olarak tarayabilir.

Güncelleme yapılmayan sunucular daha kolay hedef haline gelir.

Her Güncelleme Hemen Yapılmalı mı?​

Üretim sistemlerinde dikkatli olunmalıdır.

Özellikle büyük:

• Kernel
• Veritabanı
• Web server

güncellemeleri önce test edilebilir.

Ancak güvenlik güncellemeleri gereksiz yere uzun süre ertelenmemelidir.

Güncelleme Öncesi Backup​

Önemli sunucularda büyük güncelleme öncesinde:

• Dosya
• Veritabanı
• Yapılandırma

yedekleri alınmalıdır.

Bu sayede uyumsuzluk durumunda geri dönüş kolaylaşır.

Root Kullanıcısı​

Root Linux sistemde en yüksek yetkiye sahip kullanıcıdır.

Root hesabı:

• Tüm dosyalara erişebilir
• Servisleri değiştirebilir
• Kullanıcı silebilir
• Sistem yapılandırmasını bozabilir

Bu nedenle root hesabı dikkatli kullanılmalıdır.

Root ile Sürekli Çalışmak Doğru mu?​

Genellikle hayır.

Günlük işlemler normal kullanıcıyla yapılabilir.

Yönetici yetkisi gerektiğinde:

sudo

kullanılabilir.

Bu yaklaşım yanlışlıkla kritik işlem yapma riskini azaltır.

SSH Güvenliği​

İnternete açık Linux sunucuların en çok hedef alınan servislerinden biri SSH'dir.

Bu nedenle SSH mutlaka güvenli yapılandırılmalıdır.

SSH İçin Güçlü Parola​

Parola ile giriş kullanılıyorsa parola:

• Uzun
• Benzersiz
• Tahmin edilmesi zor

olmalıdır.

Aynı parola başka sistemlerde kullanılmamalıdır.

SSH Key Kullanımı​

SSH key, parola yerine kriptografik anahtar ile giriş yapılmasını sağlar.

Doğru yapılandırıldığında parola girişine göre daha güvenli olabilir.

Özellikle yönetim sunucularında tercih edilir.

Private Key Güvenliği​

Private key:

• Paylaşılmamalı
• Güvenli bilgisayarda tutulmalı
• Mümkünse passphrase ile korunmalı

dır.

Private key ele geçirilirse ilgili sunucular risk altında olabilir.

Root SSH Girişi​

Doğrudan root ile SSH girişini kapatmak güvenliği artırabilir.

Bunun yerine:

1. Normal kullanıcıyla giriş yapılır.
2. Gerektiğinde sudo kullanılır.

Ancak bu değişiklik yapılmadan önce yeni kullanıcı ve sudo erişimi test edilmelidir.

SSH Portunu Değiştirmek​

Varsayılan 22 portunu değiştirmek otomatik bot taramalarını azaltabilir.

Ancak bu tek başına güçlü bir güvenlik yöntemi değildir.

Asıl önemli olan:

• Key kullanımı
• Firewall
• IP kısıtlama
• Güçlü kimlik doğrulama

dır.

SSH'yi IP ile Sınırlandırmak​

Sabit yönetim IP adresiniz varsa SSH yalnızca belirli IP adreslerine açılabilir.

Bu oldukça güçlü bir güvenlik önlemidir.

Ancak internet IP'niz değişiyorsa erişimi kaybetmemek için dikkatli olunmalıdır.

VPN Üzerinden Yönetim​

Profesyonel yapılarda:

• SSH
• Veritabanı
• Yönetim paneli

gibi servisler doğrudan internete açılmak yerine VPN üzerinden erişilebilir.

Bu, saldırı yüzeyini ciddi şekilde azaltır.

Firewall Nedir?​

Firewall, sunucuya gelen ve sunucudan çıkan ağ trafiğini kurallara göre kontrol eder.

Linux sistemlerde farklı firewall çözümleri kullanılabilir.

Örneğin:

• nftables
• iptables
• firewalld
• UFW

gibi araçlar bulunur.

Firewall'da Temel Mantık​

Sadece ihtiyaç duyulan portlar açık tutulmalıdır.

Örneğin web sunucusunda genellikle:

• HTTP
• HTTPS
• Yönetim için SSH

gibi gerekli servisler açık olabilir.

Kullanılmayan portlar kapalı tutulmalıdır.

“Her Şeyi Açık Bırakmak” Neden Riskli?​

Her açık servis potansiyel saldırı yüzeyidir.

Sunucuda kullanılmayan bir servis açık kalırsa saldırganlar bu servisi tarayabilir.

Bu nedenle:

Gerekmiyorsa kapat

yaklaşımı daha güvenlidir.

Firewall Kuralı Yazarken Dikkat​

SSH bağlantısı üzerinden firewall düzenlerken yanlış kural mevcut bağlantınızı kesebilir.

Bu nedenle:

• Konsol erişimi
• Alternatif yönetim bağlantısı

bulunması faydalıdır.

Açık Portları Kontrol Etmek​

Sunucuda hangi servislerin dışarıya açık olduğu düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Beklenmeyen port varsa:

• Hangi process kullanıyor?
• Gerçekten gerekli mi?

araştırılmalıdır.

Gereksiz Servisleri Kapatmak​

Kullanılmayan servisler:

• Güvenlik riski
• RAM tüketimi
• Ek saldırı yüzeyi

oluşturabilir.

Örneğin kullanılmayan:

• FTP
• Mail
• Database listener

gibi servisler açık bırakılmamalıdır.

Brute Force Nedir?​

Saldırganın çok sayıda kullanıcı adı ve parola deneyerek giriş yapmaya çalışmasıdır.

SSH, web paneli ve e-posta servislerinde sık görülebilir.

Fail2Ban Nedir?​

Fail2Ban, logları analiz ederek sürekli başarısız giriş yapan IP adreslerini geçici olarak engelleyebilir.

Özellikle:

• SSH
• Mail
• Web paneli

gibi servislerde kullanılabilir.

Fail2Ban Tek Başına Yeterli mi?​

Hayır.

Fail2Ban yalnızca ek güvenlik katmanıdır.

Güvenlik için ayrıca:

• Güçlü parola
• Key
• Firewall
• Güncelleme

gerekir.

Kullanıcı Hesapları​

Sunucuda gereksiz kullanıcı hesabı bırakılmamalıdır.

Eski çalışanlara veya kullanılmayan uygulamalara ait hesaplar kaldırılmalıdır.

Her Kullanıcıya Root Yetkisi Verilir mi?​

Hayır.

Kullanıcılara yalnızca ihtiyaç duydukları kadar yetki verilmelidir.

Bu prensibe:

Least Privilege

yani en az yetki prensibi denir.

En Az Yetki Prensibi​

Örneğin bir kullanıcı yalnızca web dosyalarını düzenleyecekse:

Tüm sunucuya root erişimi

vermek gereksizdir.

Sadece gerekli dosyalara erişim sağlanmalıdır.

Dosya İzinleri​

Linux'ta dosya ve klasörlerin:

• Sahibi
• Grubu
• İzinleri

vardır.

Yanlış dosya izinleri ciddi güvenlik problemi oluşturabilir.

777 İzni Kullanmak​

Gereksiz şekilde 777 izin vermek önerilmez.

Bu izin dosya veya klasörü çok geniş erişime açabilir.

Özellikle web sunucularında sık yapılan güvenlik hatalarından biridir.

Dosya Sahipliği​

Dosya sahibinin doğru olması önemlidir.

Örneğin web uygulaması yalnızca gerekli dosyalara yazabilmelidir.

Tüm dosyaları web server kullanıcısına yazılabilir yapmak riskli olabilir.

SUID ve SGID Dosyaları​

Bazı Linux dosyaları özel yetkilerle çalışabilir.

Gereksiz veya şüpheli SUID dosyaları güvenlik açısından kontrol edilmelidir.

Ancak sistem dosyaları ne işe yaradığı bilinmeden değiştirilmemelidir.

Web Sunucusu Güvenliği​

Linux üzerinde web hizmeti veriliyorsa:

• Apache
• Nginx
• LiteSpeed

gibi servislerin güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Web Sunucusu Sürüm Bilgisi​

Sunucunun gereksiz ayrıntılı sürüm bilgisini ziyaretçilere göstermemek faydalı olabilir.

Bu, doğrudan güvenlik sağlamaz ancak saldırgana gereksiz bilgi verilmesini azaltır.

PHP Güvenliği​

PHP kullanan sunucularda:

• Güncel PHP sürümü
• Gereksiz modüllerin kapalı olması
• Dosya izinleri
• Uygulama güvenliği

önemlidir.

Eski ve destek dışı PHP sürümleri kullanılmamalıdır.

WordPress Sunucu Güvenliği​

WordPress kullanılan Linux sunucularda ayrıca:

• WordPress güncel
• Tema güncel
• Eklentiler güncel
• Kullanılmayan eklentiler kaldırılmış

olmalıdır.

Sadece Linux'u güvenli tutmak web uygulamasının güvenli olduğu anlamına gelmez.

Veritabanı Güvenliği​

MySQL veya MariaDB gibi veritabanları mümkünse doğrudan internete açık olmamalıdır.

Uygulama aynı sunucudaysa veritabanının sadece localhost üzerinden erişilebilir olması daha güvenlidir.

Veritabanı Portunu İnternete Açmak​

Gerçekten gerekmedikçe önerilmez.

Uzaktan yönetim gerekiyorsa:

• VPN
• SSH tunnel
• IP whitelist

gibi daha güvenli yöntemler kullanılabilir.

Veritabanı Kullanıcı Yetkileri​

Her uygulamaya root veritabanı hesabı verilmemelidir.

Uygulamanın ihtiyaç duyduğu veritabanı ve yetkiler tanımlanmalıdır.

Güçlü Veritabanı Parolası​

Veritabanı kullanıcılarında da:

• Uzun
• Benzersiz
• Rastgele

parola kullanılmalıdır.

Web Uygulaması Parolaları​

Yapılandırma dosyalarında bulunan:

• Database password
• API key
• Token

gibi hassas bilgiler dikkatli korunmalıdır.

Bu dosyalar web üzerinden indirilebilir olmamalıdır.

API Key ve Token Güvenliği​

Token veya API anahtarları:

• GitHub gibi açık repository'lere
• Forumlara
• Loglara

yanlışlıkla eklenmemelidir.

Ele geçirilen anahtarlar hemen iptal edilmelidir.

Log Takibi​

Linux güvenliğinde loglar çok önemlidir.

Şunlar takip edilebilir:

• SSH girişleri
• Başarısız login
• Web hataları
• Firewall olayları
• Servis hataları

Logları Neden İncelemeliyiz?​

Saldırı belirtileri çoğu zaman loglarda görünür.

Örneğin:

• Binlerce başarısız SSH girişi
• Sürekli farklı URL taramaları
• Şüpheli kullanıcı oluşturma

görülebilir.

Logrotate​

Log dosyalarının sınırsız büyümesini önler.

Diskin tamamen dolması da güvenlik ve erişilebilirlik problemi oluşturabilir.

Monitoring Sistemi​

Sunucunun:

• CPU
• RAM
• Disk
• Network
• Servis

durumu sürekli takip edilmelidir.

Beklenmeyen kaynak tüketimi güvenlik olayının göstergesi olabilir.

Aniden CPU Yüzde 100 Olduysa​

Muhtemel nedenlerden biri zararlı yazılım olabilir.

Örneğin ele geçirilmiş sunucularda:

• Crypto miner
• Proxy
• Bot

çalıştırılabilir.

Elbette yüksek CPU her zaman saldırı anlamına gelmez; process incelenmelidir.

Crypto Miner Nedir?​

Sunucunun CPU veya GPU kaynağını saldırgan adına kripto para üretmek için kullanan zararlı yazılımdır.

Belirtileri:

• Yüksek CPU
• Beklenmeyen process
• Yüksek load

olabilir.

Beklenmeyen Network Trafiği​

Sunucudan anormal derecede yüksek outbound trafik varsa:

• Spam gönderimi
• Proxy
• Botnet
• Ele geçirilmiş uygulama

araştırılmalıdır.

Mail Sunucusu Güvenliği​

Linux üzerinde mail hizmeti varsa:

• SMTP authentication
• Relay ayarları
• SPF
• DKIM
• DMARC
• Spam koruması

kontrol edilmelidir.

Open Relay Nedir?​

Mail sunucusunun herkese kontrolsüz şekilde e-posta gönderme izni vermesidir.

Bu ciddi güvenlik problemidir.

Sunucu kısa sürede spam listelerine girebilir.

Malware Tarama​

Web hosting sunucularında malware scanner kullanılabilir.

Ama tarama sistemi tek başına yeterli değildir.

Zararlı dosyanın nasıl yüklendiği de bulunmalıdır.

Antivirüs Linux'ta Gerekli mi?​

Kullanım senaryosuna bağlıdır.

Özellikle:

• Web hosting
• Dosya paylaşımı
• Mail server

gibi sistemlerde faydalı olabilir.

Ancak güvenlik yalnızca antivirüse bırakılmamalıdır.

WAF Nedir?​

WAF:

Web Application Firewall

anlamına gelir.

Web uygulamalarına yönelik:

• SQL injection
• XSS
• Kötü bot
• Bazı exploit girişimleri

gibi saldırıları filtrelemeye yardımcı olabilir.

ModSecurity​

Apache, Nginx entegrasyonları ve bazı hosting platformlarında kullanılan yaygın WAF çözümlerinden biridir.

Kuralların doğru yapılandırılması gerekir.

WAF Her Saldırıyı Engeller mi?​

Hayır.

Yanlış veya sıfır gün açığı bulunan uygulamalarda WAF yeterli olmayabilir.

Bu nedenle uygulamalar da güncel tutulmalıdır.

DDoS Koruması​

Firewall ile DDoS koruması aynı şey değildir.

Büyük hacimli DDoS saldırıları sunucunun internet hattını tamamen doldurabilir.

Bu durumda saldırının upstream veya veri merkezi seviyesinde filtrelenmesi gerekir.

Linux Firewall DDoS'u Engeller mi?​

Küçük bazı saldırıları filtreleyebilir.

Ancak saldırı hattın kapasitesini aşarsa paketler sunucuya ulaşmadan önce bağlantı zaten dolmuş olur.

Bu nedenle yüksek hacimli DDoS için operatör veya veri merkezi koruması gerekir.

SYN Flood Nedir?​

Sunucuya çok sayıda TCP bağlantı isteği gönderilerek kaynakların tüketilmeye çalışıldığı saldırı türlerinden biridir.

Modern Linux kernel ve network sistemlerinde buna karşı çeşitli korumalar bulunur.

Rate Limiting​

Belirli istemcilerin çok fazla istek yapmasını sınırlandırabilir.

Özellikle:

• Login
• API
• Web

servislerinde kullanılabilir.

Backup Güvenliğin Bir Parçasıdır​

Backup sadece veri kaybı için değildir.

Ransomware, saldırı veya yanlış silme durumunda temiz yedeğe dönmek gerekebilir.

Yedek Aynı Sunucuda Tutulmalı mı?​

Tek kopya olarak hayır.

Saldırgan root erişimi elde ederse aynı sunucudaki backup'ları da silebilir.

Bu nedenle harici yedek önemlidir.

3-2-1 Backup Kuralı​

Genel yaklaşım:

• 3 kopya
• 2 farklı ortam
• 1 farklı lokasyon

şeklindedir.

Backup'lar Şifrelenmeli mi?​

Hassas bilgi içeriyorsa evet.

Çünkü backup dosyasında:

• Kullanıcı
• Veritabanı
• Müşteri
• E-posta

bilgileri bulunabilir.

Restore Testi​

Backup'ın gerçekten geri yüklenebildiği belirli aralıklarla test edilmelidir.

Çalışmayan backup güvenlik olayında fayda sağlamaz.

Otomatik Backup​

Manuel yedekler unutulabilir.

Bu nedenle otomatik backup sistemi kullanılması daha güvenlidir.

Cron Güvenliği​

Cron görevleri belirli komutları otomatik çalıştırabilir.

Saldırgan cron'a zararlı görev eklerse erişimini kalıcı hale getirebilir.

Bu nedenle şüpheli olaylarda cron görevleri kontrol edilmelidir.

Startup Servisleri​

Saldırgan zararlı yazılımı reboot sonrası tekrar başlatmak için servis oluşturabilir.

Şüpheli sistemlerde startup servisleri incelenmelidir.

Kernel Güvenliği​

Kernel güncellemeleri önemlidir.

Kernel seviyesindeki açıklar saldırgana çok yüksek yetki kazandırabilir.

Güvenlik güncellemeleri takip edilmelidir.

SELinux Nedir?​

SELinux, Linux üzerinde zorunlu erişim kontrolü sağlayan güvenlik sistemidir.

Özellikle:

• RHEL
• AlmaLinux
• Rocky Linux

gibi dağıtımlarda yaygındır.

SELinux Kapatılmalı mı?​

Bir sorun çıktığında ilk çözüm olarak SELinux'u tamamen kapatmak doğru değildir.

Asıl hata veya politika problemi bulunmalıdır.

SELinux önemli ek güvenlik katmanı sağlar.

AppArmor Nedir?​

AppArmor da uygulamaların hangi kaynaklara erişebileceğini sınırlamaya yardımcı olan güvenlik sistemidir.

Ubuntu gibi dağıtımlarda yaygın olarak kullanılabilir.

Güvenlik Sistemlerini Kapatmak​

Firewall, SELinux veya AppArmor nedeniyle sorun oluştuğunda:

Kapat ve unut

yaklaşımı yerine doğru kural oluşturmak daha güvenlidir.

Sudo Yetkileri​

Kullanıcılara sudo yetkisi verirken gereksiz geniş yetki verilmemelidir.

Özellikle parola gerektirmeden tüm komutları çalıştırabilen hesaplar dikkatli kullanılmalıdır.

Kullanıcı Parola Politikası​

Sunucularda:

• Minimum parola uzunluğu
• Karmaşıklık
• Tekrar kullanım

politikaları uygulanabilir.

Ancak güçlü SSH key kullanımı çoğu yönetim senaryosunda daha güvenli bir yaklaşım sağlar.

İki Faktörlü Doğrulama​

Mümkün olan yönetim panellerinde:

2FA

aktif edilmelidir.

Özellikle:

• Hosting paneli
• Cloud paneli
• Domain paneli
• Backup paneli

çok kritik hesaplar arasındadır.

Kontrol Paneli Güvenliği​

cPanel, Plesk veya benzeri kontrol panelleri kullanılıyorsa:

• Güncel tutulmalı
• Güçlü parola kullanılmalı
• 2FA açılmalı
• Gereksiz kullanıcılar kaldırılmalı

dır.

Hosting Sunucularında Kullanıcı İzolasyonu​

Paylaşımlı hosting sistemlerinde kullanıcıların birbirinin dosyalarına ulaşamaması gerekir.

CloudLinux CageFS gibi sistemler izolasyona yardımcı olabilir.

CloudLinux LVE​

Kullanıcıların:

• CPU
• RAM
• I/O
• Process

kullanımını sınırlandırmaya yardımcı olur.

Bu sadece performans değil, kötüye kullanım durumlarında güvenlik açısından da faydalı olabilir.

Web Hosting Hesaplarında Zararlı Script​

Bir hosting hesabı ele geçirilirse:

• Spam
• Phishing
• Malware
• Proxy

çalıştırılabilir.

Bu nedenle kullanıcı bazında log ve kaynak takibi önemlidir.

File Integrity Monitoring​

Kritik sistem dosyalarının değişip değişmediğini takip etmeye yardımcı olur.

Beklenmeyen dosya değişiklikleri saldırı belirtisi olabilir.

Rootkit Nedir?​

Rootkit saldırganın sistemdeki varlığını gizlemeye çalışan zararlı yazılım türüdür.

Root seviyesinde ele geçirilmiş sistemlerde yalnızca zararlı dosyayı silmek yeterli olmayabilir.

Root Erişimi Ele Geçirildiyse​

Sisteme tam olarak güvenmek zorlaşır.

En güvenli yaklaşım çoğu durumda:

• Temiz kurulum
• Güvenilir backup'tan veri dönüşü
• Parolaların değiştirilmesi
• Erişim anahtarlarının yenilenmesi

olabilir.

Saldırının Kaynağını Bulmak​

Sadece zararlı dosyayı silmek yeterli değildir.

Açığın:

• WordPress eklentisi
• Zayıf parola
• SSH key
• Web paneli
• Eski servis

kaynaklı olup olmadığı araştırılmalıdır.

Şüpheli Kullanıcı Hesapları​

Kullanıcı listesi düzenli kontrol edilebilir.

Tanımadığınız yeni kullanıcılar varsa araştırılmalıdır.

SSH Authorized Keys Kontrolü​

Saldırgan kalıcı erişim sağlamak için kendi SSH public key'ini ekleyebilir.

Şüpheli erişim durumunda authorized keys dosyaları kontrol edilmelidir.

Shell History​

Geçmiş komutlar olay analizi için faydalı olabilir.

Ancak saldırgan geçmişi silebilir.

Bu nedenle merkezi log sistemi daha güvenilir olabilir.

Merkezi Log Sistemi​

Önemli sunucularda loglar başka bir sisteme gönderilebilir.

Böylece saldırgan ana sunucu loglarını silse bile merkezi kopyalar korunabilir.

IDS ve IPS Nedir?​

IDS​

Şüpheli aktiviteleri tespit eder.

IPS​

Şüpheli trafiği tespit edip engellemeye çalışabilir.

Kurumsal sistemlerde ek güvenlik katmanı olarak kullanılabilir.

Port Tarama​

İnternete açık sunucular sürekli taranır.

Bu tek başına sunucunun ele geçirildiği anlamına gelmez.

Ancak gereksiz servisleri kapatmak saldırı yüzeyini azaltır.

Güvenlikte “Security Through Obscurity”​

Sadece bir şeyi gizlemenin güvenlik için yeterli olduğu düşüncesidir.

Örneğin SSH portunu değiştirmek faydalı olabilir ama tek başına gerçek güvenlik sağlamaz.

DNS Güvenliği​

Sunucunun domainleri kullanılıyorsa DNS hesaplarının da korunması gerekir.

Domain paneli ele geçirilirse saldırgan siteyi kendi sunucusuna yönlendirebilir.

Bu nedenle domain hesabında:

• Güçlü parola
• 2FA
• Registry lock gibi uygun korumalar

değerlendirilebilir.

SSL Sertifikası​

SSL ziyaretçi ile sunucu arasındaki trafiği şifreler.

Ancak SSL:

Sunucuyu hacklenmeye karşı tamamen korumaz.

Bu sık yapılan yanlışlardan biridir.

TLS Yapılandırması​

Eski ve güvensiz protokoller mümkünse kapatılmalıdır.

Modern TLS sürümleri kullanılmalıdır.

Sertifika Süresi​

SSL sertifikasının süresi takip edilmelidir.

Otomatik yenileme sistemleri kullanılabilir.

FTP Kullanımı​

Klasik FTP bağlantısı şifrelenmemiş olabilir.

Mümkünse:

• SFTP
• FTPS

gibi güvenli alternatifler tercih edilmelidir.

Telnet Kullanımı​

Telnet bağlantısı şifreli değildir.

Modern sunucu yönetiminde SSH tercih edilmelidir.

RDP Açık Linux Sunucu​

Grafik masaüstü gereken Linux sistemlerde RDP benzeri servisler kullanılabilir.

Ancak yönetim portları doğrudan herkese açılmamalıdır.

VPN veya IP kısıtlaması daha güvenlidir.

Docker Güvenliği​

Docker kullanan sunucularda container kullanmak otomatik güvenlik sağlamaz.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Güncel image
• Gereksiz root yetkisi
• Açık portlar
• Secret yönetimi

dir.

Container'ı Root Olarak Çalıştırmak​

Her uygulamada gerekli değildir.

Mümkünse uygulamalar daha düşük yetkili kullanıcılarla çalıştırılmalıdır.

Docker Socket Güvenliği​

Docker socket'e erişim çok yüksek yetki sağlayabilir.

Bu nedenle kontrolsüz şekilde container içerisine açılmamalıdır.

SSH Private Key'i Sunucuda Tutmak​

Gereksiz yere başka sunuculara erişim sağlayan private key'leri sunucuda tutmak risklidir.

Sunucu ele geçirilirse diğer sistemlere sıçrama yapılabilir.

Yatay Hareket Nedir?​

Bir sistem ele geçirildikten sonra saldırganın aynı ağdaki başka sunuculara geçmeye çalışmasıdır.

Bu nedenle iç ağda da:

• Firewall
• Ayrı hesaplar
• Segmentasyon

önemlidir.

Network Segmentation​

Web, veritabanı ve yönetim sistemlerini gerektiğinde ayrı ağlarda tutmak saldırganın hareket alanını sınırlandırabilir.

Veritabanı Sunucusunu Public Yapmamak​

Web sunucusunun erişmesi gereken veritabanını tüm internete açmak gereksizdir.

Private network kullanılabiliyorsa daha güvenlidir.

Rate Limit Login Sayfaları​

Web uygulamalarında login alanlarında deneme sayısı sınırlandırılabilir.

Bu brute-force saldırılarını azaltabilir.

Captcha​

Web formlarında bot trafiğini azaltabilir.

Ancak tek başına kimlik doğrulama güvenliği değildir.

Dosya Upload Güvenliği​

Web uygulamasına dosya yüklenebiliyorsa:

• Dosya türü
• Boyut
• İsim
• Çalıştırma izni

kontrol edilmelidir.

Kontrolsüz upload alanları ciddi güvenlik riski oluşturabilir.

Geçici Dosyalar​

Geçici klasörlerde hassas veriler uzun süre tutulmamalıdır.

Uygulamalar işlem bittikten sonra gereksiz geçici dosyaları temizlemelidir.

Sunucu Saati​

Doğru saat:

• Log analizi
• SSL
• Authentication

için önemlidir.

NTP kullanılarak sistem saati senkronize edilebilir.

Güvenlik Günlük Kontrol Listesi​

Her gün manuel yapmak gerekmez ancak otomasyonla takip edilebilir:

• Sunucu erişilebilir mi?
• Disk doluluk normal mi?
• CPU anormal mi?
• RAM kullanımı normal mi?
• Kritik servisler çalışıyor mu?
• Backup tamamlandı mı?
• Şüpheli login var mı?

Haftalık Güvenlik Kontrol Listesi​

• Güncellemeler kontrol edildi mi?
• Kullanıcı hesapları kontrol edildi mi?
• SSH girişleri incelendi mi?
• Firewall kuralları gözden geçirildi mi?
• Backup durumu kontrol edildi mi?
• Zararlı dosya taraması yapıldı mı?
• Disk ve log kullanımı kontrol edildi mi?

Aylık Güvenlik Kontrol Listesi​

• Restore testi yapıldı mı?
• Eski kullanıcılar kaldırıldı mı?
• Kullanılmayan servisler kapatıldı mı?
• SSH key listesi kontrol edildi mi?
• Kontrol paneli kullanıcıları incelendi mi?
• Güvenlik politikaları gözden geçirildi mi?

Linux Sunucu Güvenliğinde Yaygın Hatalar​

Güncelleme Yapmamak​

Bilinen açıkların kullanılmasına neden olabilir.

Her Şeyi Root ile Yönetmek​

Yanlış işlem riskini artırır.

SSH'yi Zayıf Parolayla Açık Bırakmak​

Brute-force riskini artırır.

Firewall Kullanmamak​

Gereksiz servisleri internete açık bırakabilir.

Tüm Portları Açmak​

Saldırı yüzeyini büyütür.

777 Yetki Vermek​

Dosya güvenliğini zayıflatabilir.

Veritabanını İnternete Açmak​

Gereksiz saldırı yüzeyi oluşturur.

Backup'ı Aynı Sunucuda Tutmak​

Sunucu kaybolursa yedek de kaybolabilir.

Güvenlik Yazılımını Güncellememek​

Korumanın etkisini azaltabilir.

Logları Hiç Kontrol Etmemek​

Saldırı belirtileri fark edilmeyebilir.

Yeni Linux Sunucu Kurulduğunda Yapılacaklar​

Temel sıra şu şekilde olabilir:

1. Sistemi güncelleyin.
2. Yönetici kullanıcı oluşturun.
3. Güçlü parola veya SSH key kullanın.
4. SSH güvenliğini düzenleyin.
5. Firewall kurun.
6. Sadece gerekli portları açın.
7. Gereksiz servisleri kapatın.
8. Saat ve NTP ayarını kontrol edin.
9. Fail2Ban gibi koruma sistemlerini değerlendirin.
10. Otomatik backup kurun.
11. Monitoring sistemi ekleyin.
12. Logları takip edin.

Web Sunucusu İçin Ek Kontroller​

Web sunucusunda ayrıca:

• PHP güncel mi?
• Apache/Nginx/LiteSpeed güncel mi?
• WAF aktif mi?
• Web uygulamaları güncel mi?
• Dosya izinleri doğru mu?
• Upload alanları güvenli mi?
• Database dışarıya kapalı mı?

Hosting Sunucusu İçin Ek Kontroller​

Paylaşımlı hosting sunucularında:

• Kullanıcı izolasyonu
• Malware tarama
• Mail güvenliği
• Kaynak limitleri
• Backup
• WAF

daha da önemlidir.

Tek müşterinin ele geçirilmesi diğer müşterileri etkilememelidir.

Oyun Sunucusu İçin Ek Kontroller​

Oyun sunucularında:

• Gereksiz portlar kapalı olmalı
• Yönetim portları IP ile sınırlandırılmalı
• DDoS koruması bulunmalı
• Veritabanı internete açık olmamalı
• SSH erişimi korunmalı

dır.

Veritabanı Sunucusu İçin Ek Kontroller​

• Public erişim gerekmiyorsa kapalı
• Güçlü kullanıcı parolaları
• Kullanıcı bazlı yetki
• Private network
• Düzenli backup
• Güncel veritabanı sürümü

kullanılmalıdır.

Güvenlik ve Performans Dengesi​

Güvenlik sistemleri belirli miktarda kaynak tüketebilir.

Ancak:

Performans için güvenliği kapatmak

doğru yaklaşım değildir.

Asıl amaç doğru yapılandırmayla ikisini dengede tutmaktır.

Linux Sunucu Güvenliğinin En Önemli Prensibi​

Tek bir güvenlik katmanına güvenmemektir.

Örneğin yalnızca:

Firewall var, güvendeyim

demek doğru değildir.

En sağlıklı yaklaşım:

• Firewall
• SSH key
• Güncelleme
• En az yetki
• WAF
• Monitoring
• Backup

gibi birden fazla savunma katmanı kullanmaktır.

Bu yaklaşım:

Defense in Depth

olarak bilinir.

Sonuç​

Linux sunucu güvenliği tek seferlik yapılacak bir ayar değildir.

Sürekli:

• Güncelleme
• İzleme
• Log analizi
• Yedekleme
• Yetki kontrolü

gerektirir.

Yeni kurulan bir Linux sunucusunda en azından:

• Sistem güncellenmeli
• SSH güvenliği yapılandırılmalı
• Firewall aktif edilmeli
• Gereksiz portlar kapatılmalı
• Kullanıcı yetkileri sınırlandırılmalı
• Backup sistemi kurulmalı
• Log ve monitoring sistemi oluşturulmalı

dır.

Web veya hosting sunucularında ayrıca uygulama güvenliği, WAF, dosya izinleri ve zararlı yazılım kontrolleri önem kazanır.

Veritabanı ve yönetim servislerinin gerekmedikçe doğrudan internete açılmaması, mümkünse VPN veya IP whitelist üzerinden erişilmesi daha güvenlidir.

Kısacası güçlü bir Linux sunucu güvenliği için en doğru yaklaşım tek bir koruma sistemine güvenmek yerine güncelleme, erişim kontrolü, firewall, izleme ve yedeklemeyi birlikte kullanmaktır.